De gemeenteraad heeft het budgetrecht. Dat recht, bij wet vastgelegd, bepaalt simpel gezegd dat de gemeenteraad over de centen van de gemeente gaat. Dat recht heeft de gemeenteraad omdat hij, als volksvertegenwoordiging, verantwoordelijk is over het geld dat het ‘volk’, u dus, heeft afgedragen, via belastingen, aan de overheid.

Als het college (het dagelijks bestuur van de gemeente) geld wil uitgeven, moet het daarvoor vooraf toestemming vragen aan de gemeenteraad. Dat doet het college jaarlijks via de begroting, en voor bijzondere projecten doormiddel van een afzonderlijk raadsvoorstel. Nu is het probleem dat projecten niet altijd precies evenveel kosten als vooraf was voor zien. Voor dat soort situaties is de afspraak tussen raad en college gemaakt dat overschrijdingen van 45.000 Euro of meer aan de gemeenteraad worden gemeld, en ter besluitvorming, moeten worden voorgelegd. Kleinere afwijkingen kan het college zelfstandig oplossen (mits de gemeenteraad, bij de afrekening, wel wordt geinformeerd). Het doel van deze afspraken is o.a. dat hierdoor de gemeenteraad in de gelegenheid wordt gesteld om een besluit te nemen, in plaats van voor voldongen feiten te worden geplaatst. Dat laatste is immers een rechtstreekse inbreuk op het wettelijk budgetrecht van de gemeenteraad.

Waartoe deze inleiding? Welnu, vandaag mogen we in het Dagblad lezen dat er bij de bouw van het Europapark maar liefst 14 miljoen meer is uitgegeven dan vooraf was afgesproken. “is uitgegeven”, oftewel de raad wordt geheel tegen de afspraak, en geheel tegen de bepalingen van de wet, voor een voldongen feite geplaatst. Nog afgezien van de timing van dit nieuws, daarover straks nog meer, is hier sprake van een ernstige situatie. Het is een ernstige inbreuk op het vertrouwen tussen raad en college als de raad voor dit soort voldongen feiten wordt geplaatst. Heeft er iemand zitten slapen, of wordt de gemeenteraad doelbewust voor de gek gehouden (“we zeggen gewoon niks, en als het dan toch naar buiten komt dan loopt het wel met een sisser af”)? Ik heb nog geen idee, maar het voelt niet goed. Zeker niet met dit soort enorme bedragen. n.b Joost van Keulen rekent even voor dat het hier om een overschrijding van bijna 30% gaat.

Dan de timing. Volgens de krant is de gemeenteraad gisteren, vrijdag, geinformeerd. Nu ben ik lid van die gemeenteraad, maar mijn bron van informatie was de krant en niks anders. Nu kan het zijn dat ik iets heb gemist, dus daar til ik voor het moment dan maar niet zo zwaar aan. Maar waarom worden we vrijdag geinformeerd? Afgelopen woensdag was er toch raadsvergadering? Als je de raad wil informeren is dat een prima moment. Kennelijk heeft er iemand besloten dat het woensdag nog maar even niet moest. “De raad kan nog wel even een paar daagjes wachten”, zoiets? Of was er misschien een communicatiespecialist die bedacht had dat vrijdag een handiger moment was (“in het weekend kan er niemand echt wat mee, daarna is het koninginnedag en de rest van de week is half nederland op vakantie, tegen de tijd dat iedereen dan weer terug is is al weer oud nieuws”) zoiets? Hierboven sprak ik over vertrouwen, het moment van informeren helpt niet echt dat vertrouwen te verstevigen.

Hoe nu verder? Binnenkort zal de raad echt geinformeerd worden mag ik aannemen. Dus niet alleen het nieuws, maar ook alle achterliggende informatie. Daar zal dan in een raadscommissie over gesproken gaan worden en vervolgens in de gemeenteraad. Hoe dat zal aflopen is nog niet te voorspellen. Maar ik acht de kans groot dat de linkse partijen over elkaar zullen buitelen om toch vooral duidelijk te maken dat het allemaal nogal mee valt, “geen schoonheidsprijs“, of soortgelijke termen. Van PvdA en GroenLinks zal me een dergelijke reactie niet eens meer verbazen, maar de SP? Waren die niet altijd zo vreselijk boos bij overschrijdingen? Ben benieuwd. Wordt ongetwijfeld vervolgd.