REMCOKOUWENHOVEN.NL

In Binnenlands Bestuur van deze week: “8 ergernissen van burgers over inspraak en participatie“. 5 van die ergernissen gaan over proces (er is al besloten, burgers worden te laat betrokken, bestuur weigert inspraak, onzorgvuldige handelen). Allemaal niet mooi, maar erg afhankelijk van gemeente en betrokken personen. Dat is anders met de andere 3 andere ergernissen, die gaan over informatie (gemeente verstrekt geen informatie, door gebrekkige info ontstaan onterechte verwachtingen, onvolledige informatie). Dat is iets waar gemeenten in het algemeen iets aan kunnen doen, onafhankelijk van personen en situaties. Een adequate informatie huishouding en zorgvuldige ontsluiten van informatie (o.a. via de website) kan veel klachten wegnemen.

Fouten in gedragingen zijn min of meer onvermijdelijk. Mensenwerk zal altijd tot fouten kunnen leiden. Maar een zrogvuldige informatievoorziening is onvergeefelijk. Dit kun je namelijk gewoon regelen. Dat is overigens niet simpel, maar als politiek en bestuur de burgers echt serieus willen nemen, dan geven zij voldoende prioriteit aan het op orde brengen van de info-huishouding en de ontsluiting daarvan.

De gemeente Boskoop experimenteert al een tijdje met vormen van burgerparticipatie rondom de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) via internet. Tijd om eens een kijkje op BoskoopActief te nemen.

BoskoopActief biedt allerhande info over de WMO in Boskoop. De site ziet er fraai uit met diverse informatieve filmpjes. Keurig. Eerste indruk positief.

Maar dan… hoe zit het met de participatie? Ik kom vier instrumenten tegen waarmee burgers deel kunnen nemen: een actie starten, een forum, een wiki en een poll (op de voorpagina).

Acties
Gebruikers kunnen een actie starten. Bijvoorbeeld als je een klacht of suggestie hebt, maar ook als je een vrijwilligersgroepje wilt formeren of zoiets. Klinkt goed. De “lopende acties” pagina is leeg. In het totaal overzicht staan wel een paar acties. De meeste dateren van 2008 en op een enkele is zelfs gereageerd. Maar wat is er van die acties terecht gekomen?

Forum
Het forum bevat weliswaar een flink aantal topics, maar als bezoeker zie ik vrijwel geen reacties (ook niet als ingelogde gebruiker trouwens). De laatste reactie die ik in het forum tegen kom is van 1 november 2008 (waarop vervolgens pas 19 dagen later een reactie wordt gegeven door de beheerder van de site). Hier word je niet vrolijk van.

Wiki
Op de wiki is het niet veel drukker dan op het forum. De pagina met recente wijzigingen laat geen enkele wijziging zien. De geschiedenis van de pagina met “beleidsvoorstellen in bewerking” laat zien dat deze voorstellen sinds 30 september 2008 actief zijn. De enige zichtbare bijdragen die sinds die tijd zijn toegevoegd zijn van de beheerder zelf (of de technische ondersteuning).

Wel heeft de wiki een enorme lijst met “veel gestelde vragen”, maar ik heb het vermoeden dat die vragen niet echt zo heel vaak gesteld zijn. Ook is er een handleiding (van de makers: wikiation) met criptische formuleringen als “Handleiding hoe de Wikibox gebruikt kan worden. Ga eerst naar de samenvatting. Verder kunt naar toelichting algemeen en daarna naar niveau 0 aanbevolen volgorde in onderstaande tabel gaan.” Niet echt uitnodigend.

Poll
Over het vierde instrument van participatie valt niet veel te zeggen. Er is een poll (op de voorpagina), maar je kunt er niet achterhalen hoe vaak die wordt ingevuld.

Conclusie
Eerste indruk is positief, het ziet er fraai uit, daar is vast veel aandacht aan besteed. Maar participatie ben ik op de site nauwelijks (en dan druk is me nog voorzichtig uit) tegen gekomen. De drukste pagina is “BoskoopActief in de Media” en dat is veelzeggend. Initiatieven zoals van Boskoop zijn in Nederland dun gezaaid en krijgen dus relatief veel media aandacht. Maar of al die techniek en design en al die media aandacht ook goed was voor de participatie in Boskoop?

Vandaag gaat wijbouweneenwijk.nl officieel van start. De site is een initiatief van de gemeente Smallingerland.

De gedachte achter wijbouweneenwijk is simpel: niet ‘de ambtenaren’ maar ‘de burgers’ richten een nieuw te bouwen wijk in. Bekijk hieronder de argumenten van de gemeente Smallingerland voor dit project:

Het idee achter dit project is simpel: geef mensen de kans om mee te denken over de inrichting van een nieuwe wijk. Curieus is daarbij dat Smallingerland geen randvoorwaarden vooraf formuleert (behalve dan dat het gebied begrenst is en dat de wijk ‘vernieuwend’ moet worden). Alles mag kennelijk en zelfs geld lijkt geen beperking te zijn (want is geen randvoorwaarde).

Uiteraard gelden ook in Smallingerland de Nederlandse wetten en regels. Dus ook in dit project zullen alle wettelijk procedures doorlopen moeten worden. Kortom, er zal uiteindelijk een besluit moeten worden genomen door de gemeenteraad en de besluiten staan open voor bezwaarschriften en meer van dat moois. Bekijk hier de toelichting van Smallingerland op de procedure:

Nu zijn er allerhande mitsen en maren bij dit project te bedenken. Zoals: waarom zouden ‘de burgers’ beter in staat zijn een woonwijk te bedenken dan ‘de ambtenaren? En, wat doe je als je leuke inbrengen ontvangt die elkaar tegenspreken? Wat doe je als er honderen bijdragen worden ingediend, maar die geen enkele samenhang met elkaar hebben? Of, wat doe je als er nauwelijks indeeen worden ingebracht? Maar, wat je er ook van mag denken, de gemeente Smallingerland steekt de nek hier behoorlijk mee uit. Het project is groots opgezet en zal dus een succes moeten worden….. ik ben erg benieuwd.

Waarschijnlijk kent iedereen Wikipedia wel. De kracht van wikipedia is dat iedereen er aan kan bijdragen. De ervaringen van de afgelopen jaren leren dat dit een verbazingwekkend accurate online encyclopedie oplevert. Het leuke is dat het concept van wikipedia voor veel meer te gebruiken is dan alleen als online encyclopedie. Met dank aan mediawiki kan iedereen z’n eigen wiki starten en daar wordt flink gebruik van gemaakt.

Een interessante toepassing van de wiki technologie is productwiki. Deze site biedt iedereen de gelegenheid om product reviews te schrijven of te redigeren. Dat werkt zo goed dat zelfs voor gloednieuwe producten, zoals bijvoorbeeld de Kindle van Amazon, al een uitgebreide review beschikbaar is.

Als ik dit zo zie, dan kan ik me ook allerhande toepassingen voor de overheid voorstellen. Bijvoorbeeld als manier om ‘proefballonnetjes’ te testen, meningen te peilen etc. Maar ook als manier om bijvoorbeeld op buurtniveau mensen te laten meepraten aan plannen, zelf plannen voor te stellen, etc. Als ik dan helemaal los ga zou ik me kunnen voorstellen dat de gemeente voor de inrichting van bijvoorbeeld een speelplaats het hele proces uit handen geeft door middel van zo’n wiki-achtige site. Maar dan zou de gemeente het wel moeten aandurven om het plan dat als meest succesvol uit de bus komt dan ook echt te realiseren.

Ben benieuwd of er al voorbeelden van dit gebruik van wikis zijn. Of loop ik weer veel te hard van stapel?

Er zijn van die momenten dat je zou willen jezelf in twee te kunnen delen. Afgelopen donderdag was zo’n dag. Terwijl in Groningen het media innovation event aan de gang was, was in Den Haag Amsterdam een dag aan eParticipatie gewijd. Beide wilde ik graag bijwonen, en de keus viel op Groningen (al was het maar omdat ik niet weer een dag in de trein wilde zitten).

Met dank aan Frankwatching is het gelukkig toch mogelijk eParticipatie-dag, alsnog, in samenvatting mee te maken.

Wat mij uit de samenvatting het meest opvalt is de stelling dat er een mentaliteitsverandering bij de overheid nodig is. Gezien mijn eerdere opmerkingen hierover zal het niet verbazen dat ik het met deze stelling van harte eens ben. Overheidsparticipatie is nog veel te veel eenrichtingsverkeer. Werkelijke interactie is nog ver te zoeken.