De Stichting Rekenschap “stimuleert dat de overheid meer en beter verantwoording aflegt aan burgers over resultaten”. Daartoe beoordeelt de stichting onder andere de Burgerjaarverslagen die de Nederlandse burgemeesters en Commissarisen van de Koningin jaarlijks schrijven. Vorige week maakt Stichting Rekenschap de resultaten van de vergelijking van de burgerjaarverslagen over 2004 bekend. Commissaris Nijpels van Friesland en burgemeester Van Vliet-Kuiper van Amersfoort, zijn uitgeroepen tot de schrijvers van het beste burgerjaarverslag. Het verslag van de gemeente Den Haag kreeg het hoogste cijfer (7,79), maar een jury koos Amersfoort (7,64) als winnaar van het beste jaarverslag.

Het burgerjaarverslag van burgemeester Wallage kreeg het cijfer 5,36 en kwam daarmee op de 47ste plaats van de honderd vergeleken gemeenten. De complete beoordeling van de burgerjaarverslagen is hier te vinden. Helaas vermeldt het rapport geen specifieke inhoudelijke beoordeling van het Groningse burgerjaarverslag. We zullen het dus alleen met het cijfer moeten doen.

Vandaag ontvingen wij een brief van Wallage naar aanleiding van de commotie die was ontstaan over het wel of niet aanwezig (mogen) zijn van Michiel Smit tijdens het bevrijdingsfestival. Leest en oordeelt u zelf.

Er zijn van die dingen waardoor ik af en toe een flinke hekel aan politiek kan hebben. Partijpolitiek gekonkel is er daar een van. De Graaf verliest het debat over de gekozen burgemeester en vervolgens gaat D66 eisen stellen aan VVD en CDA over veranderingen in het kiesstelsel. Ik loop al lang genoeg in de politiek rond om de tactiek die hierachter zit te begrijpen:
- als je verloren hebt moet je zo snel mogelijk de aandacht op iets anders richten;
- als je verloren hebt moet je zo snel mogelijk compensatie zien te vinden;
- als je verloren hebt moet je zo snel mogelijk een ander de schuld geven.
Maar wat heeft het kiesstelsel met de gekozen burgemeester te maken? En waarom zouden VVD en CDA daarop toezeggingen moeten doen terwijl het de Eerste Kamerfractie van de PvdA was die de gekozen burgemeester onmogelijk maakte? Ik kan me voorstellen dat heel wat krantenlezers er niets van begrijpen en er de schouders over ophalen. Maar of dat nou het doel van de bestuurlijke vernieuwing was?

Vandaag komt in de Eerste Kamer de grondwetswijziging t.b.v. de gekozen burgemeester aan de orde. Hoewel ik voorstander ben van een door de bevolking gekozen burgemeester hoop ik eigenlijk wel dat dit hele circus nog even wordt uitgesteld. Ik begrijp de haast om deze fundamentele wijziging van het lokaal bestuur door te voeren niet. Stel nu eens dat er toch besloten wordt (en dat dat wettechnisch ook allemaal kan) dat de gekozen burgemeester er in 2006 al komt. Wie zijn dan daarvoor de kandidaten? Ik durf de voorspelling wel aan dat het vrijwel uitsluitend de zittende burgemeesters zullen zijn die zich kandidaat stellen. Dat is ook niet zo vreemd. Als je kandidaat burgemeester wilt zijn, dan heb je daarvoor flink de tijd nodig om je voor te bereiden: fondsen werven, programma schrijven, campagne ontwerpen en voeren, etc. etc. De zittende burgemeesters hebben daarbij een groot voordeel: zij staan al veel in de krant, zij kunnen gebruik maken van alle expertise binnen de gemeente om hun programma te schrijven en zij zijn volop in staat om in hun dagelijks werk politiek draagvlak te verwerven. Als je echt om de democratie geeft, dan neem je ook de kandidaten serieus, dan biedt je volstrekte helderheid over de positie van burgemeester, wethouders en gemeenteraad, en dan biedt je alle betrokkenen voldoende tijd zich op die nieuwe situatie voor te bereiden.

En, als dat allemaal nou eens opgelost zou kunnen worden, wel groot maatschappelijk probleem hebben we daar dan mee getackeld? Volgens mij is het enige probleem dat er mee wordt opgelost dat D66 te vriend wordt gehouden. Wel een beetje een hoge prijs, lijkt mij. Gelukkig zijn er ook D66-ers die er zo over denken.