Ter voorbereiding op de begroting (komt volgende week in de raad aan de orde) heb ik vandaag het Belastingoverzicht Grote Gemeenten van het COELO bestudeerd. Dit overzicht laat de woonlasten in 2005 van de 35 grootste gemeenten zien. Dat levert een aantal interessante constateringen op:
- Van de 35 grote gemeenten staat de gemeente Groningen, wat de netto woonlasten betreft, op de 10de plaats staat. Slechts 9 van de 35 gemeenten zijn duurder dan Groningen (€ 620,36). Op basis van de bruto-woonlasten zijn er 15 gemeenten met hogere lasten dan Groningen (€ 730,69).
- Wat de woonlasten uit OZB voor woningen betreft scoren we redelijk gemiddeld:
OZB-eigenaar: 19 gemeenten zijn duurder dan Groningen (€ 194,40);
OZB-gebruiker: 20 gemeenten zijn duurder dan Groningen (€ 155,52).
- Wat de OZB-lasten voor niet-woningen betreft zijn er 19 gemeenten duurder dan Groningen (€ 1.786).
- Wat de reinigingsheffing betreft is de gemeente Groningen duur: slechts 7 gemeenten zijn duurder dan Groningen.
- Wat rioolrechten betreft scoort Groningen gemiddeld: 17 gemeenten zijn duurder.
- Het rijbewijs is in Groningen relatief duur (€ 48,50): slechts 3 gemeenten zijn duurder dan Groningen.
- Ook het aanvragen van een uittreksel uit de gemeentelijke basisadministratie (bevolkingsregister) is in Groningen relatief duur (€ 10,60): slechts 2 gemeenten zijn duurder dan Groningen.
P.S. Uit het belastingoverzicht valt af te leiden dat de afschaffing van het gebruikersdeel van de OZB voor een gemiddeld huishouden in Groningen een verlaging van de woonlasten betekent van € 155, 52. Dat was namelijk in 2005 de gemiddelde woonlast ten gevolge van het OZB-gebruikersdeel.
P.P.S. In het bovenstaande heb ik gebruik gemaakt van de vergelijking die COELO maakt op basis van de netto- en bruto-woonlasten. Dat vereist enige toelichting. De bruto-woonlasten zijn de som van de lasten ten gevolge van OZB, rioolrechten en reinigingsheffing. Dat zijn dus de woonlasten die de huishoudens in Groningen betalen. Echter, bij de vaststelling van de algemene uitkering, die gemeenten van het rijk ontvangen, wordt rekening gehouden met de waarde van het onroerend goed. Het COELO corrigeert in het belastingoverzicht daarvoor en dat levert dan de netto-woonlasten op. Als je kijkt naar de gemeentelijke inkomsten zijn de netto-woonlasten het meeste interessant, maar als je wilt kijken naar wat de inwoners van de stad daadwerkelijk betalen, zijn de bruto-woonlasten het meest relevant. Ik heb daarom mijn oorspronkelijke bericht aangevuld met de vergelijking op basis van bruto-woonlasten.
En nu weer verder aan het werk met de voorbereiding van de begrotingsbehandeling.
@Remco, is er ook een verklaring voor de verschillen in lasten tussen de verschillende gemeenten? Eigenlijk zou het zo moeten zijn dat je overal hetzelfde kwijt bent voor dezelfde diensten, zeker als ze vergelijkbaar zijn. Immers, een rijbewijs is een rijbewijs en een ID- kaart is een ID- kaart.
Ja, dat is leuk rekenen met de COELO-cijfers ;-)
N.a.v. enkele uitspraken van de Haagse VVD-lijsttrekker heb ik me er ook in verdiept. Ik heb ook contact opgenomen met het COELO, omdat die vraag van Max me natuurlijk ook bezig houdt. In andere woorden: wat krijg je terug voor je lokale belasting. Het COELO vergelijkt de gemeenten voor zover ik kan overzien alleen op het gebied van de lokale lasten, en niet van lokale diensten. Er is trouwens wel onderzoek gedaan naar het effect van de hoogte van de lasten van buurgemeenten op elkaar. Ook interessant.
Trouwens: een rijbewijs is een rijbewijs, maar de organisatie van de gemeentelijke administratie kan er natuurlijk voor zorgen dat er meer of minder personeelskosten verbonden zijn aan het uitgeven van een rijbewijs of ID-kaart. Tenminste, dat lijkt mij de meest voor de hand liggende verklaring.
@Max, zie de reactie van David. Overigens is de prijs van een paspoort bij mijn weten landelijk vastgelegd. Veel gemeenten, ook Groningen, hanteren het uitgangspunt dat tarieven ‘kostendekkend’ moeten zijn. Ik voel steeds minder voor dat uitgangspunt. Immers, (1) de gemeente is monopolist dus kan elke prijs vragen, (2) er is altijd discussie over de vraag welke kosten je wel of niet toewijst (zijn de kosten van het bestuur ook onderdeel van de kostprijs van een rijbewijs?), en (3) door de kosten door te kunnen rekenen in het tarief heeft de gemeente nauwelijks een incentive om de kosten zo laag mogelijk te houden. Immers, hogere kosten worden doorberekend aan de ‘klant’.
@David, ja is leuk rekenen met die cijfers. Ik heb jouw berichten daarover gevolgd :-) Overigens, het COELO vergelijkt ook kosten van rijbewijs, paspoort en uittreksel GBA (zie belastingoverzicht, pagina 47).
Hoi Remco
Het is wel aardig om te vermelden dat de mensen (minima) die nu geen OZB betalen omdat het hen wordt kwijtgescholden hier geen steek mee opschieten. Sterker zij krijgen het dubbel voor de kiezen. Immers het rijk betaalt compensatie aan de gemeente. Kortom hoezo lastenverlichting? het is slechts lastenverschuiving waardoor de gemeenten nog minder sturing hebben op inkomsten. Nog meer reden om tarieven kostendekkend te maken, want anders leg je er als gemeente alsnog geld op toe.
groet
Hans-Paul
Hoi Hans-Paul, leg me dat ‘dubbel voor de kiezen’ nog eens uit? Ze betalen nu geen OZB (want wordt hen kwijt gescholden) en blijven geen OZB betalen (want wordt afgeschaft). Wat dat sturing op inkomsten betreft ben ik het met je eens. Het ware beter geweest als Kabinet al direct een voorstel had gedaan in de lijn van de commissie Eenhoorn. Wat die kostendekkendheid betreft bespeur ik een vreemde redenering in je reactie: “want anders leg je er als gemeente alsnog geld op toe’. Door kostendekkende tarieven legt iedereen die, vaak verplicht, die tarieven moet betalen er op toe. Is dat dan zoveel eerlijker?
@David, dat de personeelskosten niet bij elke gemeente gelijk zijn kan inderdaad een verklaring zijn, maar daarmee is het nog geen valide reden. Vooral in het licht van het monopolie van een gemeente, lijkt mij dat de burger in dit geval geen boodschap heeft aan kosten die een gemeente maakt. Als ik in een winkel iets koop, doe ik dat op basis van prijs en kwaliteit. Of een zaak dure werknemers heeft of bijvoorbeeld hoge kosten voor huisvesting, maakt mij niet uit; ik ben niet bereid daar een toeslag voor te betalen.
Remco, als ik het goed begrijp dan gaat het gebruikersdeel van de OZB er straks af. Het eigenaren deel blijft?
Het eigenaren deel van de OZB komt voor huurders natuurlijk terug in de huurlasten, net zoals iedere verhogingen van de OZB doorberekent wordt door de verhuurders aan de huurders via de huurprijs.
Al met al kun je dus niet stellen dat de minima geen OZB betalen en dat dus ook niet voelen in de portomonee, als er weer eens een OZB verhoging aankomt. Misschien tref wel juist deze groep het hardste in de portomonee..
@Renee, zo redenerend betaal je in dit land natuurlijk aan alles mee. Als de groenteboer een hogere OZB moet betalen en hij verhoogt zijn prijzen, betaal ik ook aan zijn OZB mee… In de letterlijke zin betaalt een huurder natuurlijk geen OZB voor eigenaren, simpelweg omdat hij geen eigenaar is.
Max, letterlijk of niet, het gaat er om dat als je aan de knoppen mag draaien, dat je ook weet wat de effecten zijn van dat draaien aan die bewuste knoppen.
Zeker als daar bij de gedachte is, dat diegene beschikken over de zogenaamde sterke schouders het wel kunnen lijden. Helaas wordt vaak de zwakke groep uit het oog verloren, voor wie een dergelijke verhoging veel harder aankomt.
Oveirgens een verschil is dat verhuurder veel directer de belastingen doorbelasten naar de huurders dan de groentenboer. Als de groenenboer te duur wordt zoek je een ander of een alternatief. Een dergelijke concurrentie postitie bestaat niet voor (huur) woningen. Verhuurder kunnen bijna vragen wat ze willen en berekenen dan ook heel erg graag alle kosten door.
De relatie tussen de OZB verhoging en huur is vrij direct aanwezig, en die relatie tussen de OZB en de prijs bij de groetenboer, die is minder hard. Misschien kot het wel door de concurrentie en dat de prijsstelling voor een groenboer veer dricveter door werkt in zijn of haar omzet. Voor verhuurders is dit helaas niet het geval.