REMCOKOUWENHOVEN.NL

In de BinnenlandsBestuur van deze week kwam ik een curieus bericht (geen link) tegen. De gemeente voert een onderzoek uit naar het lekken door een D66 raadslid van vertrouwelijke informatie. Het raadslid stelt dan hem geen blaam treft aangezien hij citeerde uit een door de gemeente op de website gepubliceerd document.

Niet te goeder trouw
De gemeente Ede stelt dat Marcel van Buren niet te goeder trouw was. Hij wist dat de betreffende documenten vertrouwelijk waren. Toen hij ze op internet aantrof had hij de gemeente moeten waarschuwen en niet er in de raadsvergadering uit citeren. Burgemeester Van der Knaap laat nader onderzoek doen. Ik neem aan dat hij dat hij ook meteen laat uit zoeken hoe het kan dat er vertrouwelijke stukken op de website gepubliceerd worden.

Appeltje te schillen
Burgemeester Van der Knaap heeft waarschijnlijk nog een appeltje te schillen met Van Buren. Het D66 raadslid had namelijk al eerder een akkefietje met burgemeester Van der Knaap. Of zullen we maar aannemen dat een en ander niets met elkaar te maken heeft?

Nieuws
De gemeente Ede vindt dit allemaal niet echt nieuwswaardig, op haar site maakt de gemeente geen melding van deze kwestie. Dat er blauwalgen in de heidebloemplas zijn gevonden, dat is pas nieuws natuurlijk.

Soms kom je iets tegen dat gewoon te mooi is om niet te delen.

Zo, weer terug van vakantie.

Dat niet iedereen stil heeft gezeten blijkt wel uit de heroprichting/heractivering van Bits of Freedom. Bits of Freedom stelt zich ten doel om de digitale burgerrechten te verdedigen. Denk hierbij aan privacy, identiteitsfraude, toegankelijkheid van overheidsinformatie, de vrijheden van internet, digitaal stemmen, etc., etc.

Dat een dergelijk initiatief hard nodig is toont bijvoorbeeld het overzicht van inbreuken op onze privacy dat door Sargasso wordt bijgehouden wel aan.

Steeds meer politici ontdekken twitter als communicatiemiddel. Dat is mooi. Hoe meer communicatie, hoe beter. Maar helaas zijn er ook politici die ontdekken dat je via twitter prachtig mist kunt opwerpen. Een voorbeeld:

Jack de Vries, u kent hem nog als spindokter (een eufemisme voor persmanipulator) van Balkenende, is inmiddels staatssecretaris van Defensie. Op zich al een curieuze carriere, maar helaas niet ongewoon. Jack de Vries heeft ook twitter ontdekt (@jackdevries). En daar maakt hij regelmatig gebruik van. Zo ook met een berichtje waarin hij de suggestie oproept dat D66 fractievoorzitter Pechtold versoepeling zou willen naar aanleiding van het cocaine gebruik van Yuri van Gelder. Dat blijkt een onterechte insinuatie te zijn. Uit het verslag van de kamervragen die Pechtold stelde, blijkt dat er helemaal geen sprake was van een verzoek tot versoepeling, maar juist vragen naar het beleid van het Ministerie van Defensie. Kennelijk vond de Staatssecretaris die kritiek op Defensie niet zo leuk en twitterde daarom maar wat mist de ether in. Jack de Vries is het manipuleren nog niet verleerd.

OOg-radio besteedde aandacht aan de hoge notering van de gemeente Groningen op de NOiV ranglijst van overheden. Aan het woord kwamen Gjill Smit van de gemeente Groningen en ikzelf. Zie ook mijn eerdere berichtjes hierover.

Naar aanleiding van de ranglijst waarover ik maandag schreef verscheen er vandaag een berichtje op OOG-tv: “Groningen beste op gebied open source”.

Altijd leuk als Groningen ergens hoog scoort. En helemaal leuk als dit over open source en open standaarden gaat. Maar enige nuancering is toch wel op z’n plaats.

Ten eerste: van de ruim 450 gemeenten staan er maar 84 in de ranglijst. Waarschijnlijk doen veel van de gemeenten die niet reageerden het nog veel slechter. Maar ook een gemeente als Heerenveen, die juist heel veel met Open Source doet, ontbreekt in de lijst.

Ten tweede: sommige vragen die in de ranglijst aan de orde komen zijn wel erg vrijblijvend. Een manifest ondertekenen (10 punten) is mooi, maar zegt niet zo veel. Het hebben van een implementatie strategie (20 punten) is ook mooi, maar zegt nog niets over de realisatie van die strategie. Oftewel, alleen al met een paar letters op papier is al 30 punten te scoren.

Vandaag kwam ik een interessant lijstje van NOiV tegen. Deze ranking voorjaar 2009 laat zien hoe de Nederlandse overheden zich aan de richtlijnen en aanbevelingen van het NOiV houden. Op een rangorde van 0 tot 100 scoren de ministeries gemiddeld 64. De gemeenten doen het nog veel slechter met een gemiddelde scoren van 29,2. De grote gemeenten (> 175.00) doen het daarbij een stuk beter met een score van 56,9. De waterschappen scoren het slechtst (24,7).

De gemeente Groningen scoort trouwens heel netjes met 81,5 en staat daarmee tweede in de ranglijst van alle overheden. Als een van de oorspronkelijke voorvechters van Open Source en Open Standaarden in Groningen ben ik daar best wel een beetje trots op. Maar dat de overheden gemiddeld zo slecht scoren is bedroevend natuurlijk. Kennelijk wordt er nogal verschillend aangekeken tegen transparantie, leveranciersonafhankelijkheid, en toegankelijkheid van overheidinformatie (om maar een paar argumenten te gebruiken).

Met dank aan Jan Kees

En ja hoor, een nieuwe melkkoe staat op het punt geboren te gaan worden. Internet is succesvol, kranten zijn dat niet… ergo, de internetgebruiker moet mee gaan betalen aan de redding van de kranten. “Want”, aldus Brinkman, “de internetgebruiker moet leren dat nieuws en nieuwsgaring niet gratis is”.

Een paar overdenkingen:
Het redden van telloorgaande bedrijfstakken door de overheid is in het verleden keer op keer vrij kansloos geweest. De Limburgse mijnen, de twentse textielindustrie, de Rotterdamse scheepsbouw… vul maar aan. Met de krantenindustrie gaat de overheid, als het aan de commissie Brinkman ligt, het nog eens proberen. Mijn voorspelling: dat gaat niet lukken. Steek liever energie in de vernieuwing zelf, in plaats van energie te steken in een bedrijfstak die kans op kans heeft laten liggen en nu, ter elfder ure, alsnog gered moet worden.

Hebben kranten bestaansrecht? Geen idee. De consument is overduidelijk niet bereid er voor te betalen. Maar.. dat geldt ook voor een groot deel van de cultuur sector. Ook daar is de consument nauwelijks bereid de kostprijs te betalen en dus legt de overheid het verschil bij (zie de enorme cultuursubsidies). Ook de publieke omroepen zijn hier een voorbeeld van. De keuze waaraan de overheid geld besteed is uiteindelijk een politieke keuze. Maar om hier dan maar meteen een nieuwe belasting voor te introduceren is wel erg zwak. Kennelijk is de overheid dan zelf ook niet bereid hiervoor geld beschikbaar te maken en dus wordt een vrij willekeurige doelgroep (personen met een internetverbinding) aangewezen hiervoor te betalen.

Mijn stellingname: commerciele bedrijven (de krantenuitgevers, omroepen, scheepsbouwers, enzovoorts) subsidieren is een heilloze weg.

Eerder schreef ik al over de vreemde situatie dat er gemeenten zijn die geld vragen om inzicht te geven in openbare informatie. Daar kwam toen nog bij dat de Vereniging Nederlandse Gemeente op zn zachtst gezegd dubbelzinnig advies geeft over de Wet Openbaarheid van Bestuur aan gemeenten.

Brenno de Winter, onderzoeksjournalist en bloggend als Bigwobber, was de aanleiding voor mijn eerdere artikel en hij geeft nu zelf een uitgebreide toelichting. Strekking van zijn verhaal: het is toch vreemd dat, sommige, gemeenten flinke bedragen in rekening brengen voor het verstrekken van openbare informatie.

In de vroegere papieren wereld kon je je nog voorstellen dat er kopieerkosten in rekening gebracht werden (je had het anders ook nog wel gratis zelf mogen overschrijven). Maar in een digitale wereld? Zou het niet uitgangspunt moeten zijn dat openbare overheidsinformatie via de website voor iedereen (want openbaar) toegankelijk is? Nu weet ik uit ervaring dat dit veel makkelijker gezegd dan gedaan is. Maar om dat eigen gemis nu te garneren met een flinke factuur voor iemand die toch die informatie wil hebben, is wel heel apart.

Vanuit de gemeente kan ik me de redenering trouwens wel indenken: tjonge, waarom wil iemand dat nou allemaal weten? Die informatie hebben we niet klaar liggen. Dat moet dus uitgezocht worden. En wie gaat dat dan betalen? Kom, laten we daar dan maar leges voor in rekening brengen.

Helaas, dat laatste mag helemaal niet. Nog afgezien van het morele standpunt (openbare informatie moet kostenloos beschikbaar zijn) zijn deze facturen ook juridisch kwestieus: alleen kosten die betrekking hebben op te maken kosten voor de reproductie, mogen namelijk in rekening worden gebracht.