Categorie archief: Overheid

Groningen beste Open Source gemeente?

Geplaatst op door
2

Naar aanleiding van de ranglijst waarover ik maandag schreef verscheen er vandaag een berichtje op OOG-tv: “Groningen beste op gebied open source”.

Altijd leuk als Groningen ergens hoog scoort. En helemaal leuk als dit over open source en open standaarden gaat. Maar enige nuancering is toch wel op z’n plaats.

Ten eerste: van de ruim 450 gemeenten staan er maar 84 in de ranglijst. Waarschijnlijk doen veel van de gemeenten die niet reageerden het nog veel slechter. Maar ook een gemeente als Heerenveen, die juist heel veel met Open Source doet, ontbreekt in de lijst.

Ten tweede: sommige vragen die in de ranglijst aan de orde komen zijn wel erg vrijblijvend. Een manifest ondertekenen (10 punten) is mooi, maar zegt niet zo veel. Het hebben van een implementatie strategie (20 punten) is ook mooi, maar zegt nog niets over de realisatie van die strategie. Oftewel, alleen al met een paar letters op papier is al 30 punten te scoren.

Open Source en de overheid

Geplaatst op door
1

Vandaag kwam ik een interessant lijstje van NOiV tegen. Deze ranking voorjaar 2009 laat zien hoe de Nederlandse overheden zich aan de richtlijnen en aanbevelingen van het NOiV houden. Op een rangorde van 0 tot 100 scoren de ministeries gemiddeld 64. De gemeenten doen het nog veel slechter met een gemiddelde scoren van 29,2. De grote gemeenten (> 175.00) doen het daarbij een stuk beter met een score van 56,9. De waterschappen scoren het slechtst (24,7).

De gemeente Groningen scoort trouwens heel netjes met 81,5 en staat daarmee tweede in de ranglijst van alle overheden. Als een van de oorspronkelijke voorvechters van Open Source en Open Standaarden in Groningen ben ik daar best wel een beetje trots op. Maar dat de overheden gemiddeld zo slecht scoren is bedroevend natuurlijk. Kennelijk wordt er nogal verschillend aangekeken tegen transparantie, leveranciersonafhankelijkheid, en toegankelijkheid van overheidinformatie (om maar een paar argumenten te gebruiken).

Openbare informatie niet gratis?

Geplaatst op door
1

Eerder schreef ik al over de vreemde situatie dat er gemeenten zijn die geld vragen om inzicht te geven in openbare informatie. Daar kwam toen nog bij dat de Vereniging Nederlandse Gemeente op zn zachtst gezegd dubbelzinnig advies geeft over de Wet Openbaarheid van Bestuur aan gemeenten.

Brenno de Winter, onderzoeksjournalist en bloggend als Bigwobber, was de aanleiding voor mijn eerdere artikel en hij geeft nu zelf een uitgebreide toelichting. Strekking van zijn verhaal: het is toch vreemd dat, sommige, gemeenten flinke bedragen in rekening brengen voor het verstrekken van openbare informatie.

In de vroegere papieren wereld kon je je nog voorstellen dat er kopieerkosten in rekening gebracht werden (je had het anders ook nog wel gratis zelf mogen overschrijven). Maar in een digitale wereld? Zou het niet uitgangspunt moeten zijn dat openbare overheidsinformatie via de website voor iedereen (want openbaar) toegankelijk is? Nu weet ik uit ervaring dat dit veel makkelijker gezegd dan gedaan is. Maar om dat eigen gemis nu te garneren met een flinke factuur voor iemand die toch die informatie wil hebben, is wel heel apart.

Vanuit de gemeente kan ik me de redenering trouwens wel indenken: tjonge, waarom wil iemand dat nou allemaal weten? Die informatie hebben we niet klaar liggen. Dat moet dus uitgezocht worden. En wie gaat dat dan betalen? Kom, laten we daar dan maar leges voor in rekening brengen.

Helaas, dat laatste mag helemaal niet. Nog afgezien van het morele standpunt (openbare informatie moet kostenloos beschikbaar zijn) zijn deze facturen ook juridisch kwestieus: alleen kosten die betrekking hebben op te maken kosten voor de reproductie, mogen namelijk in rekening worden gebracht.

CBS toegankelijk?

Geplaatst op door
Reageer

Na al het enthousiasme over data.gov, dacht ik vanochtend: “eens kijken hoe dat het met de toegankelijkheid van de data van ons CBS zit eigenlijk”. Voor het ontsluiten van gegevens heeft het CBS Statline ingericht. Als je na het nodige doorklikken bij de ruwe gegevens bent aangekomen krijg je verschillende opties aangeboden om die data te gebruiken (csv, etc). Mooi. Ook zijn er directe links naar de tabel mogelijk. Ook mooi.

In een van de reacties op het lanceren van data.gov riep iemand lyrisch uit dat dit initiatief uniek is in de wereld. Ik denk dat dat nogal mee valt eigenlijk. Data.gov is modern, maar is zeker niet uniek. Het mooie van data.gov is echter wel dat alle gegevensbestanden, vanuit een veelheid van bronnen, bij elkaar samen komt.

Maar, het CBS heeft qua toegankelijkheid nog wel ‘ruimte voor verbetering’ (om het maar positief te formuleren). Als ik op de voorpagina van Staline klik op ‘kaart’ krijg ik doodleuk de reactie: “Dit onderdeel wordt alleen ondersteund in Microsoft Internet Explorer.” Niet meer van deze tijd! Platform onafhankelijkheid is bij het CBS nog niet doorgedrongen.

data.gov

Geplaatst op door
Reageer

Gisteren is data.gov live gegaan. De site is een initiatief van de Amerikaanse overheid en biedt zo veel mogelijk ‘raw data’ (onbewerkte gegevens) aan. De site is nog maar een eerste begin, nog veel meer gegevens worden in de nabije toekomst online verwacht.

Waarom is dit interessant?

Data.gov maakt het mogelijk voor ieder die dat wenst om gebruik te maken van de gegevens die de overheid verzamelt. Niet gefilterd of verwerkt door de overheid zelf, maar open, transparant en toegankelijk. Alweer een resultaat van het memorandum van Obama, waarmee hij zich uitsprak voor een open overheid.

En in Nederland? Als het aan mij lag zou de Nederlandse overheid energie steken in dit soort transparantie, inplaats van weer een nieuw ‘communicatie instrument’ zoals www.rijksoverheid.nl.

Zie hier wat er op twitter over gezegd wordt: http://twitter.com/#search?q=data.gov

En een toelichting:

En lees hier wat Jeff Jarvis er over zegt: “The Start of Transparent Government”.

Rijksoverheid.nl

Geplaatst op door
1

In oktober van dit jaar moet op www.rijksoverheid.nl een geheel nieuwe website voor de rijksoverheid staan. Nu is www.rijksoverheid.nl nog de url voor postbus 51 informatie. Lees op Frankwatching een toelichting op deze plannen. Kern is: de departementale websites verdwijnen op termijn, daarvoor in de plaats komt er een (1) site met alle informatie van de rijksoverheid.

De vernieuwing van www.rijksoverheid.nl is onderdeel van het project Overheidscommunicatie Nieuwe Stijl (ONS) Dit project is geboren vanuit een bezuinigingstaakstelling. In ambtelijke taal: “In het project ONS werken de ministeries samen aan een slankere, flexibel georganiseerde en kwalitatief hoogwaardige communicatiediscipline. Een discipline die ontkokerd communiceert, de rijksbrede beleidsprioriteiten volgt en zich stevig nestelt in het hart van het beleid”.

25 mei vind er een debat plaats met als thema “Eén website voor de gehele rijksoverheid: is dat een goed idee?”. Aangezien ik hier niet bij kan zijn schrijf ik dit berichtje als bijdrage aan de discussie.

Bezuinigen?
Een bezuinigingstaakstelling als bron van inspiratie klinkt wel een beetje armoedig. Waar is de visie? Welk probleem lost www.rijksoverheid.nl op?

Communicatie of openbaarheid?
De nieuwe website lijkt volledig gericht te zijn op communicatie. Waarom niet veel meer aandacht voor de insteek van de Openbaarheid van Bestuur? Het gaat in mijn beleving niet in essentie om de vraag HOE je communiceert, maar om de vraag hoe je de overheid transparant, toegankelijk en controleerbaar maakt, oftewel WAT je communiceert. De centrale vraag is dan dus ook niet hoe je de informatie presenteert (op 1 of meer websites), maar welke informatie je openbaar en toegankelijk maakt. Hoe zorg je er voor dat je alle relevante gegevens/informatie beschikbaar kunt maken? Kan de rijksoverheid straks hard maken dat alle informatie die via de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB) opvraagbaar is, via internet, proactief, toegankelijk gemaakt wordt? Dat vergt veel meer dan een nieuwe, ongetwijfeld mooie en slim ingerichte, website. Dat vergt een adequate organisatie en dat vergt bovenal een attitude die gericht is op openheid.

Open Overheid?
In hoever is de nieuwe website straks leverancier van open en toegankelijke overheidsdata? Kunnen gebruikers zelf gebruik maken van de aangeboden informatie? Komen er API’s die de overheidsinformatie ook in technische zin toegankelijk maken? Of blijft het een op zenden ingericht platform? “U mag wel kijken, maar nergens aanzitten”? Oftewel is www.rijksoverheid.nl een stap in de richting van een open overheid, of is het oude wijn in nieuwe zakken?

Mosterd na de maaltijd?
Een debat nu met als vraagstelling of www.rijksoverheid.nl wel een goed idee is, terwijl de site al in oktober gelanceerd zal worden, klinkt wel erg als mosterd na de maaltijd. Ik hoop desalniet te min dat het debat van 25 mei ofwel duidelijk maakt dat de ONS meer is dan een nieuwe website, ofwel dat het debat de planmakers een zetje in de goede richting zal geven.

Open Government Data Initiative

Geplaatst op door
Reageer

Deze week lanceerde Microsoft OGDI: Open Government Data Initiative. Het OGDI is een verzameling software tools ‘in de cloud’ die het mogelijk maken overheids data (in open standaarden) toegankelijk te maken. Het geheel draait op Windows Azure, het Microsoft cloud service operating system.

Hoewel ik een beetje sceptisch tegen initiatieven van Microsoft aankijk die ‘open’ heten te zijn (eerst maar eens de kleine lettertjes bestuderen), klinkt dit initiatief interessant. Cloud computing en open standaarden gaan hand in hand (zonder open standaarden nauwelijks zinvolle uitwisseling van data). En cloud computing kan voor de overheid in zn algemeenheid interessant zijn. Je zou kunnen beredeneren dat op het web gepubliceerde overheidsdata vrij beschikbare data is geworden. Door ze in een cloud aan te bieden, gecombineerd met allerhande tools, maakt dat extra toegankelijkheid en bruikbaarheid van die data mogelijk.

Interessant om eens verder over na te denken.

N.B.: de dataset van OGDI is slechts optimaal toegankelijk met een ‘compatible browser’. Firefox blijkt niet ‘compatible’ te zijn.. hmm.. hoe ‘open’ is dit dan wel?

De Nationale Dialoog

Geplaatst op door
Reageer

Eerder (hier en hier) schreef ik over het Amerikaanse initiatief The National Dialogue. Via de reacties werk ik gewezen op het bestaan van De Nationale Dialoog.

Het is niet erg zinvol om deze twee initiatieven (die in iedergeval qua naam erg op elkaar lijken) in detail met elkaar te vergelijken. De omstandigheden zijn er te verschillend voor. Er zijn overeenkomsten: beiden inventariseren goede ideeen. En er zijn verschillen: in Amerika gaat het heel specifiek over 1 onderwerp, terwijl het Nederlandse initiatief over vrijwel alles mag gaan. Maar is er is een cruciaal verschil dat ik toch even wil benoemen: het Nederlandse initiatief is vrijblijvend, terwijl dat in Amerika niet het geval is. Ter illustratie twee toelichtingen van de initiatiefnemers zelf:

Onze ambitie is om zoveel mogelijk mensen in Nederland in beweging te krijgen… mensen aan het denken te zetten, met elkaar in gesprek te laten gaan, te laten ontwerpen en te inspireren om zelf in actie te komen… In eerste instantie werken we toe naar een groot maatschappelijk evenement op 28 mei aanstaande. Tijdens dit evenement presenteren we de resultaten van de enquete én de eerste opbrengsten van dit platform. (bron)

Allemaal niks mis mee. Maar het is wel wat anders dan waarvoor The National Dialoque bedoeld is. Die dialoog is opgezet door de overheid zelf en is bedoeld om het handelen van de overheid te beinvloeden:

The aim of this National Dialogue is to produce concrete, actionable suggestions for the leaders charged with implementing a transparent and accountable economic recovery. Upon the close of this dialogue on May 3rd, 2009, the President’s Recovery Accountability and Transparency Board will review the results of this discussion. This feedback will directly influence how Recovery.gov is built and operated. (bron)

Whitehouse 2.0 en onze regering?

Geplaatst op door
Reageer

Sinds President Obama op de dag van zijn inauguratie het memorandum “Transparency and Open Government” ondertekende is er veel gebeurd. In de visie van Obama zal de overheid transparanter, creatiever en efficienter moeten worden en meer moeten uitnodigen om te participeren. Daarbij zal de overheid buiten de gebaande paden moeten treden. Of in de woorden van Obama: “reach beyond the halls of government”.

De afgelopen dagen heeft het Wite Huis de volgende initiatieven ontplooid:

  • WhiteHouse.gov blog
  • Facebook/Whitehouse
  • Myspace/Whitehouse
  • Twitter/WhiteHouse
  • Flickr/Whitehouse
  • Vimeo/WhiteHouse
  • YouTube/WhiteHouse
  • iTunes/WhiteHouse

    • En de Nederlandse regering? Er is een twitter kanaal. Op regering.nl staan filmpjes, maar die kun je niet embedden (wel kijken, niet aan komen). Individuele kabinetsleden doen interessante dingen, zoals de Minister van Buitenlandse Zaken op Twitter en Google Maps (fraai!). Maar officiele regerings informatie die interactie uitnodigt…. nauwelijks. Of mis ik iets?

    Citability.org

    Geplaatst op door
    6

    Een van de voorstellen die op The National Dialogue (zie vorig weblogbericht) worden gedaan komt van Citability.org. Het idee komt simpel gezegd hier op neer: maak niet alleen documenten online beschikbaar, maar zorg dat de tekst per alinea (of zelfs per regel) toegankelijk wordt. Om dit te realiseren is het nodig dat niet alleen de documenten een URL (een webadres) krijgen, maar elke afzonderlijke alinea eveneens.

    Zie hieronder een presentatie van het idee:


    Citability.org: Using advanced permalinks to make government information more accessible, reliable, and transparent

    Het idee is prachtig. Hoewel het in de praktijk al een hele klus is om overheidsinformatie online beschikbaar te krijgen, is nadenken over nog betere transparantie en toegankelijkheid van overheidsinformatie van groot belang.