REMCOKOUWENHOVEN.NL

“Hey Kouwenhoven”, zegt de slager altijd als ik bij hem binnenloop. Door mijn uiterlijk identificeert hij mij. Iemand anders die zich als mij bij de slager wil voordoen (wie zou dat nou willen?) zal snel door de mand vallen. Maar hoe zit dat in de elektronische wereld? Lees de gemiddelde reacties op een willekeurige website en je ziet een keur aan schuilnamen, aliassen, nicks, avatars, user names, etc voorbij komen. Wie zit daar achter? Over het algemeen heb je daar geen idee van. Ik kan mij op de ene website als Remco Kouwenhoven voor doen en op een andere als Napoleon.

BIj reacties op websites is het gebruik van aliassen prima, het gaat om de inhoud van de reactie en niet zo zeer om de persoon. Maar hoe zit dat als je wel geïdentificeerd moet worden? Kan ik mij voordoen als de buurman en zijn verhuizing aan de gemeente doorgeven? Voor burgers is daar de DigiD voor bedacht. Voor bedrijven en rechtspersonen is de DigiD nog niet in gebruik. De DigiD kun je gebruiken om je te identificeren, maar het beveiligingsniveau van de DigiD is beperkt. Voor sommige transacties met de overheid kan die beveiliging voldoende zijn. Maar wat als je nu echt zeker wilt zijn van iemands, digitale, identiteit (bijvoorbeeld bij het elektronisch patientendossier)?

Er is ook nog zoiets als de eNik (elektronische Nederlandse identificatie kaart). Ooit gepresenteerd als een instrument “waarmee burgers zich straks in hun elektronische communicatie met de overheid kunnen identificeren, een elektronische handtekening zetten en berichten versleutelen“. Maar als je wilt weten hoe het nu met de eNik staat valt vooral hoe weinig informatie er over te vinden is. Het Ministerie van BZK is verantwoordelijk voor de eNik, maar de website geeft geen zinvolle informatie. Mocht u een eNik willen aanvragen? Geen idee hoe dat moet.

En als we dan de identiteit hebben vastgesteld, dan is het vervolgens de vraag hoe je het digitaal document authenticeert. Hoe weet je bijvoorbeeld zeker dat een digitaal document dat door de burgemeester is ondertekend, na ondertekening niet alsnog is aangepast? Een onderwerp voor een volgende keer.

Geachte gemeente Helmond,

Kunt u zicht een stadhuis voorstellen dat alleen toegankelijk is voor burgers die Volvo rijden? Of een stadskantoor dat alleen toegankelijk is voor burgers die in kleding van de Hema lopen? Of een gemeentelijke website die alleen vindbaar is als men van de Yahoo zoekmachine gebruik maakt?

Nee, ik niet, en u ook vast niet.

Maar waarom dan wel een Virtueel Helmond website die alleen toegankelijk is voor burgers die producten van Microsoft gebruiken?

Oh, en waarom geen enkele toelichting voor burgers die niet boodschappen bij Microsoft doen? Die burgers worden nu met een kluitje het riet in gestuurd en moeten het verder maar zelf zien te redden. Mogen die burgers, die dus niet aan Microsoft vastzitten, dit jaar de betaling van hun OZB ook maar eens een keertje niet serieus nemen?

Ik ben erg benieuwd naar uw reactie.

Remco Kouwenhoven

In de media deze week diverse berichten over vroegtijdig afhakende raadsleden. Dit alles naar aanleiding van een onderzoek van BinnenlandsBestuur.

Overpeinzing: zou het verloop onder raadsleden wellicht minder groot zijn als de gemeenten hun raadsleden adequaat zouden ondersteunen door middel van een goede online informatievoorziening?

Ik kijk veel rond bij gemeenten naar hun raadsinformatiesystemen. En vaak zijn die voorzieningen, op z’n zachtst gezegd, krakkemikkig. Het komt het democratisch proces ten goede om te investeren in een goede informatievoorziening. Maar, het ondersteunt het werk van de raadsleden ook. Misschien iets om in verkiezingstijd aandacht aan te besteden?

Tja, echt nieuws is het niet: van alle gemeenten voldoet er niet een volledig aan de webrichtlijnen die door de overheid gesteld worden aan overheids websites. Daar komt nog bij dat er kennelijk ook nog weinig vooruitgang wordt geboekt. Hieronder een citaat uit de antwoorden (PDF) van de staatssecretaris naar aanleding van vragen over de webrichtlijnen gesteld tijdens de begrotingsbehandeling:

Vraag: Welk deel van de overheidswebsites voldoet inmiddels aan de webrichtlijnen?

Antwoord:
In totaal zijn er 125 webrichtlijnen waarvan er 47 automatisch kunnen worden getoetst. Voor de overige webrichtlijnen is handmatig onderzoek vereist. De resultaten uit de automatische toets geven een belangrijke indicatie van de toegankelijkheid van websites.
De maximale score is 47 punten in de automatische toetstool.
In onderstaande tabel treft u aan de metingen. Hoge of redelijke score betekent tussen 38 en 46 punten. Lage score is een score tussen 29 en 37 punten en een score lager dan 28 punten is een zeer lage score. Bij een lage en zeer lage score is er veel ruimte voor verbetering. Deze websites zijn niet of nauwelijks toegankelijk. Bij een hoge tot redelijke score is er wel gewerkt aan toegankelijkheid en is er nog ruimte voor verbetering.
De scores bij gemeenten laten nog weinig vooruitgang zien. Daarom zijn de webrichtlijnen in augustus ook opgenomen in de Versnellingsagenda ‘Betere dienstverlening met minder regeldruk’. 150 gemeenten krijgen vanaf oktober 2009 tot eind 2010 ondersteuning om hun website conform de webrichtlijnen te laten bouwen.

Helaas staan de namen van de gemeenten er niet bij. Ben eigenlijk wel nieuwsgierig.

In BinnenlandsBestuur van deze week een interessant artikel (geen link) over een klacht van een inwoner van de gemeente Heemstede die zich verzet tegen het vervangen van de schriftelijke notulen door een audio verslag. Volgens hem is het verslag van de gemeenteraadsvergaderingen niet langer voor iedereen toegankelijk en “verzuimt (de gemeente) op ernstige wijde (de) plichten die in de gemeentewet zijn opgelegd”.

Recent nam de gemeenteraad van Heemstede het besluit om de raads (en commissie) vergadering niet langer schriftelijk te notuleren. De beraadslagingen zijn voortaan te beluisteren via het audioverslag. De gemeente Heemstede volgt hiermee het voorbeeld van heel wat andere gemeenten waar ook gebruik gemaakt wordt van audio- of videoverslaglegging.

Volgens mij zijn er twee vragen aan de orde:
1) zijn er wettelijke voorschriften die bepalen op welke manier verslag van de beraadslagingen moet worden opgemaakt?
2) welke vorm van verlaglegging is het meest wenselijk.

Mij zijn geen wettelijke voorschriften bekend. De gemeentewet bepaalt dat de gemeente de vergaderingen van het gemeentebestuur publiekelijk aankondigt (art. 19) en die vergaderingen moeten publiekelijk toegankelijk zijn (art 23). Art 23 lid 5 bepaalt verder dat een besluitenlijst openbaar gemaakt wordt. Wettelijke bepalingen ten aanzien van de wijze van notuleren zijn er niet.

Rest de vraag welke manier van verslaglegging het meest wenselijk is. Volgens mij is dit aan de gemeenteraad zelf om te beoordelen. Niet iedereen heeft internet, dus als je toch alleen via internet verslag wilt leggen van de vergaderingen is het wel zo netjes om iets te regelen voor diegene die geen toegang tot internet hebben. In de gemeente Heemstede is dit bijvoorbeeld gedaan doordat burgers op het stadhuis de audioverslagen mogen beluisteren. Ook is het modelijk een CD-rom met het verslag aan te vragen.

Kortom, ik zie geen reden waarom audio- of videoverslaglegging van de raadsvergaderingen onwettig danwel onwenselijk zouden zijn.

Ik werd gewezen op een artikel op Bright.nl: “Bevrijd de Nederlandse Postcode“. Curieus bericht.

Het komt er op neer dat TNT-Post, een commercieel bedrijf, zich in feite op stelt als eigenaar van de postcodes. TNT ontvangt alle postcode informatie van de gemeenten, en vraagt er vervolgens geld voor als anderen het postcode bestand willen gebruiken.

Dat TNT geld vraagt voor haar dienstverlening is op zich prima. Maar dat TNT een monopolie lijkt te bezitten op de postcodes is vreemd. Een postcode is toch niet iets wat je een monopolist in handen wil geven, die er vervolgens geld aan mag verdienen? Waarom legt de overheid niet een open bestand aan, waar een ieder die dat wil gebruik van kan maken? Postcodes komen met dank aan publiek geld tot stand, dan zou het product, de postcode, toch ook publiek beschikbaar moeten zijn?

Er wordt veel gediscussieerd over open source software en open standaarden. Een open, transparante en controleerbare overheid is daarbij het wensbeeld. De huidige situatie met de postcodes illustreert nog maar eens dat er nog heel veel curieuse gesloten situaties bestaan die vragen om meer openheid.

De gemeente Alphen aan de Rijn plaatst opnieuw vertrouwelijke documenten op de website. Eerder schreef ik over een soorgelijk geval bij de gemeente Ede. Nu dus Alphen.

Gemeenten streven meer en meer openheid en transparantie na. Maar ik vermoed dat het plaatsen van vertrouwelijke documenten (in het geval van Alphen ging het om een koopovereenkomst) niet echt de bedoeling was. Deze voorvallen illustreren nog maar eens dat het online publiceren van documeten niet zo simpel is als vaak gedacht wordt.

Voor de gemeente Zoetermeer werk ik momenteel als projectleider aan de vernieuwing van het raadsinformatiesysteem. De vormgeving en inrichting van het document management systeem is daarbij een cruciaal onderdeel van het project. Fouten als van Ede en Alphen moeten uiteraard voorkomen worden.

In de BinnenlandsBestuur van deze week kwam ik een curieus bericht (geen link) tegen. De gemeente voert een onderzoek uit naar het lekken door een D66 raadslid van vertrouwelijke informatie. Het raadslid stelt dan hem geen blaam treft aangezien hij citeerde uit een door de gemeente op de website gepubliceerd document.

Niet te goeder trouw
De gemeente Ede stelt dat Marcel van Buren niet te goeder trouw was. Hij wist dat de betreffende documenten vertrouwelijk waren. Toen hij ze op internet aantrof had hij de gemeente moeten waarschuwen en niet er in de raadsvergadering uit citeren. Burgemeester Van der Knaap laat nader onderzoek doen. Ik neem aan dat hij dat hij ook meteen laat uit zoeken hoe het kan dat er vertrouwelijke stukken op de website gepubliceerd worden.

Appeltje te schillen
Burgemeester Van der Knaap heeft waarschijnlijk nog een appeltje te schillen met Van Buren. Het D66 raadslid had namelijk al eerder een akkefietje met burgemeester Van der Knaap. Of zullen we maar aannemen dat een en ander niets met elkaar te maken heeft?

Nieuws
De gemeente Ede vindt dit allemaal niet echt nieuwswaardig, op haar site maakt de gemeente geen melding van deze kwestie. Dat er blauwalgen in de heidebloemplas zijn gevonden, dat is pas nieuws natuurlijk.

OOg-radio besteedde aandacht aan de hoge notering van de gemeente Groningen op de NOiV ranglijst van overheden. Aan het woord kwamen Gjill Smit van de gemeente Groningen en ikzelf. Zie ook mijn eerdere berichtjes hierover.

Naar aanleiding van de ranglijst waarover ik maandag schreef verscheen er vandaag een berichtje op OOG-tv: “Groningen beste op gebied open source”.

Altijd leuk als Groningen ergens hoog scoort. En helemaal leuk als dit over open source en open standaarden gaat. Maar enige nuancering is toch wel op z’n plaats.

Ten eerste: van de ruim 450 gemeenten staan er maar 84 in de ranglijst. Waarschijnlijk doen veel van de gemeenten die niet reageerden het nog veel slechter. Maar ook een gemeente als Heerenveen, die juist heel veel met Open Source doet, ontbreekt in de lijst.

Ten tweede: sommige vragen die in de ranglijst aan de orde komen zijn wel erg vrijblijvend. Een manifest ondertekenen (10 punten) is mooi, maar zegt niet zo veel. Het hebben van een implementatie strategie (20 punten) is ook mooi, maar zegt nog niets over de realisatie van die strategie. Oftewel, alleen al met een paar letters op papier is al 30 punten te scoren.