Overheidswebsites voldoen niet aan de Webrichtlijnen

Tja, echt nieuws is het niet: van alle gemeenten voldoet er niet een volledig aan de webrichtlijnen die door de overheid gesteld worden aan overheids websites. Daar komt nog bij dat er kennelijk ook nog weinig vooruitgang wordt geboekt. Hieronder een citaat uit de antwoorden (PDF) van de staatssecretaris naar aanleding van vragen over de webrichtlijnen gesteld tijdens de begrotingsbehandeling:

Vraag: Welk deel van de overheidswebsites voldoet inmiddels aan de webrichtlijnen?

Antwoord:
In totaal zijn er 125 webrichtlijnen waarvan er 47 automatisch kunnen worden getoetst. Voor de overige webrichtlijnen is handmatig onderzoek vereist. De resultaten uit de automatische toets geven een belangrijke indicatie van de toegankelijkheid van websites.
De maximale score is 47 punten in de automatische toetstool.
In onderstaande tabel treft u aan de metingen. Hoge of redelijke score betekent tussen 38 en 46 punten. Lage score is een score tussen 29 en 37 punten en een score lager dan 28 punten is een zeer lage score. Bij een lage en zeer lage score is er veel ruimte voor verbetering. Deze websites zijn niet of nauwelijks toegankelijk. Bij een hoge tot redelijke score is er wel gewerkt aan toegankelijkheid en is er nog ruimte voor verbetering.
De scores bij gemeenten laten nog weinig vooruitgang zien. Daarom zijn de webrichtlijnen in augustus ook opgenomen in de Versnellingsagenda ‘Betere dienstverlening met minder regeldruk’. 150 gemeenten krijgen vanaf oktober 2009 tot eind 2010 ondersteuning om hun website conform de webrichtlijnen te laten bouwen.

Helaas staan de namen van de gemeenten er niet bij. Ben eigenlijk wel nieuwsgierig.

De wijze van verslaglegging raadsvergaderingen

In BinnenlandsBestuur van deze week een interessant artikel (geen link) over een klacht van een inwoner van de gemeente Heemstede die zich verzet tegen het vervangen van de schriftelijke notulen door een audio verslag. Volgens hem is het verslag van de gemeenteraadsvergaderingen niet langer voor iedereen toegankelijk en “verzuimt (de gemeente) op ernstige wijde (de) plichten die in de gemeentewet zijn opgelegd”.

Recent nam de gemeenteraad van Heemstede het besluit om de raads (en commissie) vergadering niet langer schriftelijk te notuleren. De beraadslagingen zijn voortaan te beluisteren via het audioverslag. De gemeente Heemstede volgt hiermee het voorbeeld van heel wat andere gemeenten waar ook gebruik gemaakt wordt van audio- of videoverslaglegging.

Volgens mij zijn er twee vragen aan de orde:
1) zijn er wettelijke voorschriften die bepalen op welke manier verslag van de beraadslagingen moet worden opgemaakt?
2) welke vorm van verlaglegging is het meest wenselijk.

Mij zijn geen wettelijke voorschriften bekend. De gemeentewet bepaalt dat de gemeente de vergaderingen van het gemeentebestuur publiekelijk aankondigt (art. 19) en die vergaderingen moeten publiekelijk toegankelijk zijn (art 23). Art 23 lid 5 bepaalt verder dat een besluitenlijst openbaar gemaakt wordt. Wettelijke bepalingen ten aanzien van de wijze van notuleren zijn er niet.

Rest de vraag welke manier van verslaglegging het meest wenselijk is. Volgens mij is dit aan de gemeenteraad zelf om te beoordelen. Niet iedereen heeft internet, dus als je toch alleen via internet verslag wilt leggen van de vergaderingen is het wel zo netjes om iets te regelen voor diegene die geen toegang tot internet hebben. In de gemeente Heemstede is dit bijvoorbeeld gedaan doordat burgers op het stadhuis de audioverslagen mogen beluisteren. Ook is het modelijk een CD-rom met het verslag aan te vragen.

Kortom, ik zie geen reden waarom audio- of videoverslaglegging van de raadsvergaderingen onwettig danwel onwenselijk zouden zijn.

8 Ergernissen over inspraak en participatie

In Binnenlands Bestuur van deze week: “8 ergernissen van burgers over inspraak en participatie“. 5 van die ergernissen gaan over proces (er is al besloten, burgers worden te laat betrokken, bestuur weigert inspraak, onzorgvuldige handelen). Allemaal niet mooi, maar erg afhankelijk van gemeente en betrokken personen. Dat is anders met de andere 3 andere ergernissen, die gaan over informatie (gemeente verstrekt geen informatie, door gebrekkige info ontstaan onterechte verwachtingen, onvolledige informatie). Dat is iets waar gemeenten in het algemeen iets aan kunnen doen, onafhankelijk van personen en situaties. Een adequate informatie huishouding en zorgvuldige ontsluiten van informatie (o.a. via de website) kan veel klachten wegnemen.

Fouten in gedragingen zijn min of meer onvermijdelijk. Mensenwerk zal altijd tot fouten kunnen leiden. Maar een zrogvuldige informatievoorziening is onvergeefelijk. Dit kun je namelijk gewoon regelen. Dat is overigens niet simpel, maar als politiek en bestuur de burgers echt serieus willen nemen, dan geven zij voldoende prioriteit aan het op orde brengen van de info-huishouding en de ontsluiting daarvan.

Alphen zet vertrouwelijke documenten op website

De gemeente Alphen aan de Rijn plaatst opnieuw vertrouwelijke documenten op de website. Eerder schreef ik over een soorgelijk geval bij de gemeente Ede. Nu dus Alphen.

Gemeenten streven meer en meer openheid en transparantie na. Maar ik vermoed dat het plaatsen van vertrouwelijke documenten (in het geval van Alphen ging het om een koopovereenkomst) niet echt de bedoeling was. Deze voorvallen illustreren nog maar eens dat het online publiceren van documeten niet zo simpel is als vaak gedacht wordt.

Voor de gemeente Zoetermeer werk ik momenteel als projectleider aan de vernieuwing van het raadsinformatiesysteem. De vormgeving en inrichting van het document management systeem is daarbij een cruciaal onderdeel van het project. Fouten als van Ede en Alphen moeten uiteraard voorkomen worden.

Ede plaatste vertrouwelijke stukken op website

In de BinnenlandsBestuur van deze week kwam ik een curieus bericht (geen link) tegen. De gemeente voert een onderzoek uit naar het lekken door een D66 raadslid van vertrouwelijke informatie. Het raadslid stelt dan hem geen blaam treft aangezien hij citeerde uit een door de gemeente op de website gepubliceerd document.

Niet te goeder trouw
De gemeente Ede stelt dat Marcel van Buren niet te goeder trouw was. Hij wist dat de betreffende documenten vertrouwelijk waren. Toen hij ze op internet aantrof had hij de gemeente moeten waarschuwen en niet er in de raadsvergadering uit citeren. Burgemeester Van der Knaap laat nader onderzoek doen. Ik neem aan dat hij dat hij ook meteen laat uit zoeken hoe het kan dat er vertrouwelijke stukken op de website gepubliceerd worden.

Appeltje te schillen
Burgemeester Van der Knaap heeft waarschijnlijk nog een appeltje te schillen met Van Buren. Het D66 raadslid had namelijk al eerder een akkefietje met burgemeester Van der Knaap. Of zullen we maar aannemen dat een en ander niets met elkaar te maken heeft?

Nieuws
De gemeente Ede vindt dit allemaal niet echt nieuwswaardig, op haar site maakt de gemeente geen melding van deze kwestie. Dat er blauwalgen in de heidebloemplas zijn gevonden, dat is pas nieuws natuurlijk.

Bits of Freedom

Zo, weer terug van vakantie.

Dat niet iedereen stil heeft gezeten blijkt wel uit de heroprichting/heractivering van Bits of Freedom. Bits of Freedom stelt zich ten doel om de digitale burgerrechten te verdedigen. Denk hierbij aan privacy, identiteitsfraude, toegankelijkheid van overheidsinformatie, de vrijheden van internet, digitaal stemmen, etc., etc.

Dat een dergelijk initiatief hard nodig is toont bijvoorbeeld het overzicht van inbreuken op onze privacy dat door Sargasso wordt bijgehouden wel aan.

Internetbelasting

En ja hoor, een nieuwe melkkoe staat op het punt geboren te gaan worden. Internet is succesvol, kranten zijn dat niet… ergo, de internetgebruiker moet mee gaan betalen aan de redding van de kranten. “Want”, aldus Brinkman, “de internetgebruiker moet leren dat nieuws en nieuwsgaring niet gratis is”.

Een paar overdenkingen:
Het redden van telloorgaande bedrijfstakken door de overheid is in het verleden keer op keer vrij kansloos geweest. De Limburgse mijnen, de twentse textielindustrie, de Rotterdamse scheepsbouw… vul maar aan. Met de krantenindustrie gaat de overheid, als het aan de commissie Brinkman ligt, het nog eens proberen. Mijn voorspelling: dat gaat niet lukken. Steek liever energie in de vernieuwing zelf, in plaats van energie te steken in een bedrijfstak die kans op kans heeft laten liggen en nu, ter elfder ure, alsnog gered moet worden.

Hebben kranten bestaansrecht? Geen idee. De consument is overduidelijk niet bereid er voor te betalen. Maar.. dat geldt ook voor een groot deel van de cultuur sector. Ook daar is de consument nauwelijks bereid de kostprijs te betalen en dus legt de overheid het verschil bij (zie de enorme cultuursubsidies). Ook de publieke omroepen zijn hier een voorbeeld van. De keuze waaraan de overheid geld besteed is uiteindelijk een politieke keuze. Maar om hier dan maar meteen een nieuwe belasting voor te introduceren is wel erg zwak. Kennelijk is de overheid dan zelf ook niet bereid hiervoor geld beschikbaar te maken en dus wordt een vrij willekeurige doelgroep (personen met een internetverbinding) aangewezen hiervoor te betalen.

Mijn stellingname: commerciele bedrijven (de krantenuitgevers, omroepen, scheepsbouwers, enzovoorts) subsidieren is een heilloze weg.

CBS toegankelijk?

Na al het enthousiasme over data.gov, dacht ik vanochtend: “eens kijken hoe dat het met de toegankelijkheid van de data van ons CBS zit eigenlijk”. Voor het ontsluiten van gegevens heeft het CBS Statline ingericht. Als je na het nodige doorklikken bij de ruwe gegevens bent aangekomen krijg je verschillende opties aangeboden om die data te gebruiken (csv, etc). Mooi. Ook zijn er directe links naar de tabel mogelijk. Ook mooi.

In een van de reacties op het lanceren van data.gov riep iemand lyrisch uit dat dit initiatief uniek is in de wereld. Ik denk dat dat nogal mee valt eigenlijk. Data.gov is modern, maar is zeker niet uniek. Het mooie van data.gov is echter wel dat alle gegevensbestanden, vanuit een veelheid van bronnen, bij elkaar samen komt.

Maar, het CBS heeft qua toegankelijkheid nog wel ‘ruimte voor verbetering’ (om het maar positief te formuleren). Als ik op de voorpagina van Staline klik op ‘kaart’ krijg ik doodleuk de reactie: “Dit onderdeel wordt alleen ondersteund in Microsoft Internet Explorer.” Niet meer van deze tijd! Platform onafhankelijkheid is bij het CBS nog niet doorgedrongen.

data.gov

Gisteren is data.gov live gegaan. De site is een initiatief van de Amerikaanse overheid en biedt zo veel mogelijk ‘raw data’ (onbewerkte gegevens) aan. De site is nog maar een eerste begin, nog veel meer gegevens worden in de nabije toekomst online verwacht.

Waarom is dit interessant?

Data.gov maakt het mogelijk voor ieder die dat wenst om gebruik te maken van de gegevens die de overheid verzamelt. Niet gefilterd of verwerkt door de overheid zelf, maar open, transparant en toegankelijk. Alweer een resultaat van het memorandum van Obama, waarmee hij zich uitsprak voor een open overheid.

En in Nederland? Als het aan mij lag zou de Nederlandse overheid energie steken in dit soort transparantie, inplaats van weer een nieuw ‘communicatie instrument’ zoals www.rijksoverheid.nl.

Zie hier wat er op twitter over gezegd wordt: http://twitter.com/#search?q=data.gov

En een toelichting:

En lees hier wat Jeff Jarvis er over zegt: “The Start of Transparent Government”.