REMCOKOUWENHOVEN.NL

En het Dagblad vandaag ook over ‘de brief’.

Linker helft

Rechter helft.

RTV-Noord

En Radio

Gisteren schreef ik over een brief die wij van de gemeente Groningen ontvingen. Vandaag hebben mijn vrouw en ik ons gebogen over een reactie. Bij deze de brief die wij vandaag aan het college van BenW hebben gestuurd. Onze brief is nogal juridisch van aard geworden (dat krijg je met een bestuursjurist als mede-auteur), maar de strekking mag duidelijk zijn: wij zijn vooralsnog niet van plan onze afvalcontainers te laten chippen. Ben erg benieuwd naar de reactie van de gemeente.

Afgelopen week viel een opmerkelijke brief (pdf) van de gemeente Groningen bij ons op de mat. De gemeente wil onze afvalcontainers voorzien van een chip en adressticker.

De brief legt vooral uit waarom het chippen van onze afvalcontainers prettig voor de gemeente zelf is, zoals dat “het uitzetten of vervangen van containers sneller (kan) plaatsvinden”. Wat het voordeel voor ons is blijft onduidelijk, maar duidelijk is wel dat containers zonder chip niet meer geleegd gaan worden.

In de brief staat de omineuze zin: “Wij maken u er op attent dat wij met de chips gegenereerde inzamelgegevens vijf jaar bewaren”.

Welke inzamelgegevens zijn dat? Hoeveel, wanneer en wat wij aan afval inleveren? Krijgen wij straks een brief, of rekening, als blijkt dat we te veel afval inleveren? Moeten we dat dan gaan verantwoorden? En wat als wij een tijdje geen afval aan de weg zetten… komt de recherche dan inspecteren waarom wij niet voldoen aan het gemiddelde verwachte afvalaanbiedingsquotum?

En waarom moeten al die gegevens vijf jaar bewaard worden, van alle Groningse huishoudens? Hoe is al die informatie eigenlijk beveiligd? Wie garandeert ons dat een toekomstig gemeentebestuur die informatie niet voor door ons ongewenste doeleinden gaat misbruiken? En waarom wordt deze hele operatie overgelaten aan Engels HLC/DVL, een commercieel bedrijf? En welke rol speelt dit bedrijf bij het verwerken van onze gegevens? De foutmeldingen op hun website wekken nou niet bepaald vertrouwen in hun digitale vaardigheden.

Vragen, vragen, vragen… en antwoorden? Um, nee, helaas. In de brief geen woord over privacy. Laat staan enige informatie over het beschermen van die privacy. Van dat eerdere akkefietje is kennelijk weinig geleerd.

De brief verwijst voor ‘meer informatie’ naar de www.milieudienst.groningen.nl. Tja, en daar staat zelfs nog minder (want verouderde) informatie dan in de brief. Waar die ‘meer informatie’ dan echt te vinden is, blijft voor mij onduidelijk.

Tijd voor een onderzoekje en een brief aan de gemeente.

Wordt vervolgd…

De overheid bezuinigt. De verkiezingsprogramma’s staan er vol mee. Dat er flink bezuinigd zal moeten worden is wel duidelijk. Hoe dat zal moeten gebeuren is een stuk minder duidelijk. De centrale vraag zou moeten zijn: wat gaan we doen en hoe gaan we dat doen. Maar de eerste schrikreactie lijkt voor al te zijn: vacaturestops en het beperken van inhuur van externen Diverse gemeenten hebben al soortgelijke maatregelen genomen. Makkelijk en ogenschijnlijk pijnloos. Maar is dat zo?

Toen ik nog economie studeerde stond dit soort maatregelen bekend als het insider-outsider dilemma. De insiders (de eigen organisatie, het eigen personeel, etc) wordt beschermd, ten koste van de outsiders. Vakbonden hadden traditioneel ook zo’n aanpak (bescherm de mensen die werken (en lid zijn) ten koste van diegene die nog geen werk hebben). Eigenlijk elke organisatie krijgt te maken met dit dilemma (het eigen voortbestaan, de eigen baan, is altijd belangrijker dan die van anderen).

Maar, is het wel slim om de deuren te sluiten voor nieuwe instroom of externen? De vraag zou toch eerst moeten zijn: wat moeten we doen, en hoe doen we dat zo efficient (doelmatig) en effectief (doeltreffend) mogelijk. Een paar overdenkingen. Voor korte, eenmalige, projecten kan het veel efficiënter zijn een externe specialist in te huren, dan daar eigen mensen voor op te leiden. Instroom van nieuwe mensen bevordert vernieuwing. De vergrijzing zal de komende jaren voor een flinke uitstroom van ‘oud’ personeel zorgen. Hoe gaan we dat opvangen?

Ik mag toch hopen dat in het openbaar bestuur de komende tijd vooral nagedacht zal gaan worden over de vraag wat eigenlijk de taak is van de overheid. En welke middelen er nodig zijn om die taken uit te voeren. Simpele maatregelen als vacaturestops doen het goed voor de (eigen) bühne, maar zullen geen structurele oplossingen bieden.

Contact met burgers is een kerntaak van de overheid. Immers, zonder burgers geen overheid. Het adequaat reageren op brieven (en het beantwoorden van de telefoon) is dus cruciaal voor de overheid. Als een burger contact zoekt, en daar vervolgens nooit, of pas heel laat, wat op terug hoort dan schaadt dat het vertrouwen de in overheid. Kortom, in mijn ogen is het snel en correct beantwoorden van post voor de overheid zeer belangrijk.

In Groningen heb ik het belang van het vlot beantwoorden van brieven al jaren geleden aangekaart. Al in 2001 stelde de VVD-fractie daarover vragen aan het college. Wat daar toen op geantwoord is kan ik niet meer terug halen. Maar er werd beterschap beloofd. Nu, in 2010 schrijft de ombudsman (zie DvhN, geen link) wederom (zoals vrijwel elk jaar) dat er veel (te veel) mis gaat bij het beantwoorden van brieven.

Is het lastig om dit goed te krijgen? Ik denk het wel ja. De gemeente Groningen is groot, ontvangt veel post, via diverse kanalen. Om dat netjes te organiseren is lastig inderdaad. Is het onmogelijk? Nee, zeker niet, er zijn diverse gemeenten waar de post keurig afgehandeld wordt. Kortom: het is een kwestie van prioriteit. Vind je het belangrijk genoeg om echt eens goed te regelen? Of vind je het wel best zo? Ik hoop dat de nieuwe gemeenteraad in Groningen (en overal elders waar dit speelt) dit onderwerp weer hoog op de agenda zal zetten.

“Hey Kouwenhoven”, zegt de slager altijd als ik bij hem binnenloop. Door mijn uiterlijk identificeert hij mij. Iemand anders die zich als mij bij de slager wil voordoen (wie zou dat nou willen?) zal snel door de mand vallen. Maar hoe zit dat in de elektronische wereld? Lees de gemiddelde reacties op een willekeurige website en je ziet een keur aan schuilnamen, aliassen, nicks, avatars, user names, etc voorbij komen. Wie zit daar achter? Over het algemeen heb je daar geen idee van. Ik kan mij op de ene website als Remco Kouwenhoven voor doen en op een andere als Napoleon.

BIj reacties op websites is het gebruik van aliassen prima, het gaat om de inhoud van de reactie en niet zo zeer om de persoon. Maar hoe zit dat als je wel geïdentificeerd moet worden? Kan ik mij voordoen als de buurman en zijn verhuizing aan de gemeente doorgeven? Voor burgers is daar de DigiD voor bedacht. Voor bedrijven en rechtspersonen is de DigiD nog niet in gebruik. De DigiD kun je gebruiken om je te identificeren, maar het beveiligingsniveau van de DigiD is beperkt. Voor sommige transacties met de overheid kan die beveiliging voldoende zijn. Maar wat als je nu echt zeker wilt zijn van iemands, digitale, identiteit (bijvoorbeeld bij het elektronisch patientendossier)?

Er is ook nog zoiets als de eNik (elektronische Nederlandse identificatie kaart). Ooit gepresenteerd als een instrument “waarmee burgers zich straks in hun elektronische communicatie met de overheid kunnen identificeren, een elektronische handtekening zetten en berichten versleutelen“. Maar als je wilt weten hoe het nu met de eNik staat valt vooral hoe weinig informatie er over te vinden is. Het Ministerie van BZK is verantwoordelijk voor de eNik, maar de website geeft geen zinvolle informatie. Mocht u een eNik willen aanvragen? Geen idee hoe dat moet.

En als we dan de identiteit hebben vastgesteld, dan is het vervolgens de vraag hoe je het digitaal document authenticeert. Hoe weet je bijvoorbeeld zeker dat een digitaal document dat door de burgemeester is ondertekend, na ondertekening niet alsnog is aangepast? Een onderwerp voor een volgende keer.

Geachte gemeente Helmond,

Kunt u zicht een stadhuis voorstellen dat alleen toegankelijk is voor burgers die Volvo rijden? Of een stadskantoor dat alleen toegankelijk is voor burgers die in kleding van de Hema lopen? Of een gemeentelijke website die alleen vindbaar is als men van de Yahoo zoekmachine gebruik maakt?

Nee, ik niet, en u ook vast niet.

Maar waarom dan wel een Virtueel Helmond website die alleen toegankelijk is voor burgers die producten van Microsoft gebruiken?

Oh, en waarom geen enkele toelichting voor burgers die niet boodschappen bij Microsoft doen? Die burgers worden nu met een kluitje het riet in gestuurd en moeten het verder maar zelf zien te redden. Mogen die burgers, die dus niet aan Microsoft vastzitten, dit jaar de betaling van hun OZB ook maar eens een keertje niet serieus nemen?

Ik ben erg benieuwd naar uw reactie.

Remco Kouwenhoven

In de media deze week diverse berichten over vroegtijdig afhakende raadsleden. Dit alles naar aanleiding van een onderzoek van BinnenlandsBestuur.

Overpeinzing: zou het verloop onder raadsleden wellicht minder groot zijn als de gemeenten hun raadsleden adequaat zouden ondersteunen door middel van een goede online informatievoorziening?

Ik kijk veel rond bij gemeenten naar hun raadsinformatiesystemen. En vaak zijn die voorzieningen, op z’n zachtst gezegd, krakkemikkig. Het komt het democratisch proces ten goede om te investeren in een goede informatievoorziening. Maar, het ondersteunt het werk van de raadsleden ook. Misschien iets om in verkiezingstijd aandacht aan te besteden?

Tja, echt nieuws is het niet: van alle gemeenten voldoet er niet een volledig aan de webrichtlijnen die door de overheid gesteld worden aan overheids websites. Daar komt nog bij dat er kennelijk ook nog weinig vooruitgang wordt geboekt. Hieronder een citaat uit de antwoorden (PDF) van de staatssecretaris naar aanleding van vragen over de webrichtlijnen gesteld tijdens de begrotingsbehandeling:

Vraag: Welk deel van de overheidswebsites voldoet inmiddels aan de webrichtlijnen?

Antwoord:
In totaal zijn er 125 webrichtlijnen waarvan er 47 automatisch kunnen worden getoetst. Voor de overige webrichtlijnen is handmatig onderzoek vereist. De resultaten uit de automatische toets geven een belangrijke indicatie van de toegankelijkheid van websites.
De maximale score is 47 punten in de automatische toetstool.
In onderstaande tabel treft u aan de metingen. Hoge of redelijke score betekent tussen 38 en 46 punten. Lage score is een score tussen 29 en 37 punten en een score lager dan 28 punten is een zeer lage score. Bij een lage en zeer lage score is er veel ruimte voor verbetering. Deze websites zijn niet of nauwelijks toegankelijk. Bij een hoge tot redelijke score is er wel gewerkt aan toegankelijkheid en is er nog ruimte voor verbetering.
De scores bij gemeenten laten nog weinig vooruitgang zien. Daarom zijn de webrichtlijnen in augustus ook opgenomen in de Versnellingsagenda ‘Betere dienstverlening met minder regeldruk’. 150 gemeenten krijgen vanaf oktober 2009 tot eind 2010 ondersteuning om hun website conform de webrichtlijnen te laten bouwen.

Helaas staan de namen van de gemeenten er niet bij. Ben eigenlijk wel nieuwsgierig.